Υπάρχουν νέοι παίκτες, μεταγραφές που καλούνται κάθε εβδομάδα να περάσουν από εξετάσεις και να αποδείξουν αν μπορούν να σταθούν σε αυτό το επίπεδο: Ντένμον, Στρέλνιεκς, Όγκαστ, Μπόγρης. Υπάρχουν και παίκτες που δεν χρειάζεται να αποδείξουν κάτι αγωνιστικά, αρκεί να περάσουν τις άλλες εξετάσεις, τις ιατρικές: Ο ποδοσφαιρικός Παναθηναϊκός διαλύθηκε προ διετίας λόγω Εσιέν ποντάροντας σε κουτσό άλογο. Ο μπασκετικός Ολυμπιακός περίμενε τον Γιανγκ και ακόμα έρχεται όχι ασθμαίνοντας αλλά κουτσαίνοντας όπως πήγαινε από τη μια ρακέτα στην άλλη.
Δεν υπάρχει θέσφατο όμως. Κάποτε η Κηφισιά πήρε τον Μαυροειδή με 3.500€ το μήνα επειδή είχε να αγωνιστεί 1,5 χρόνο. Έπαιξε, έγιανε, απογειώθηκε, πήγε στην ΑΕΚ με έξι φορές περισσότερα. Παραδείγματα υπάρχουν άπειρα, σε όλα τα σπορ.
Ο Παναθηναϊκός μετά από ένα σερί από παίκτες που πρώτα πρέπει να τους δεις και μετά να κρίνεις, υπέγραψε τον Λοτζέσκι. Υπό προϋποθέσεις, δηλαδή αν ο Ματ είναι υγιής, ίσως το φθινόπωρο να συζητάμε για την κορυφαία μεταγραφή στον ελληνικό χώρο και στο Τοπ3 ευρωπαϊκά, ειδικότερα αν βάλει κανείς στη ζυγαριά την τιμή και την ποιότητα.
Με ποια κριτήρια;
Ο Παναθηναϊκός πήρε τον πρώτο σκόρερ του Ολυμπιακού και έναν βασικό πόλο δημιουργίας του παιχνιδιού του. Τον πήρε σε εξαιρετική ηλικία (32), και σε λεφτά που κατατάσσουν το deal στην κατηγορία των λαχείων: Από το λιμάνι στο ΟΑΚΑ, παίκτης βασικός, με τέτοια μείωση από την προηγούμενη σεζόν και με συνολικό ετήσιο συμβόλαιο 525.000 δολάρια καθιστά αυτόματα τη συμφωνία σπάνια. Μέχρι αποδείξεις του αντιθέτου βεβαίως...
Το 2017 δεν ήταν η χρονιά του Λοτζέσκι. Από εκεί που έβλεπε το διετές συμβόλαιο 2,5 εκατ.ευρώ να έρχεται με γοργούς ρυθμούς στα χέρια του για υπογραφή, είδε τη Μπάρτσα να καταρρέει από τους τραυματισμούς, τον αγαπημένο του Μπαρτζώκα να φεύγει, και το αποκορύφωμα, να τσακίζει κι ο ίδιος τον αχίλλειο του κόντρα στη Ρεάλ. Μέσα σε λίγους μήνες είδε τα συμβόλαια να πετάνε, το κασέ του να πέφτει, τις ομάδες να φοβούνται και τον Παναθηναϊκό να τον περιμένει με ανοιχτές αγκάλες.
Μόνο έτσι θα μπορούσε να γίνει αυτό το deal. Κι έγινε με τις ιδανικότερες προϋποθέσεις για τον Παναθηναϊκό. Που διασφαλίστηκε μάλιστα ότι αν η ευπάθεια του στον αχίλλειο επαληθευτεί, συμβόλαιο γιόκ.
Τον Λοτζέσκι τον έχουν δει όλοι να παίζει. Οπότε θα ήταν μάλλον ανόητο να επιχειρήσει να τον περιγράψει κάποιος αγωνιστικά. Εκείνο που ίσως δεν γνωρίζει το ευρύ κοινό είναι ορισμένα επί μέρους στατιστικά στοιχεία που δείχνουν ότι η έλλειψη του θα είναι κομβικής σημασίας από το παιχνίδι του Ολυμπιακού. Κι αυτό φάνηκε περισσότερο από οτιδήποτε άλλο στους τελικούς της Α1, όταν οι ερυθρόλευκοι έμοιαζαν πολλές φορές σε σετ παιχνίδι να επιτίθενται χωρίς σχέδιο. Λάθος. Είχαν σχέδιο αλλά όχι έναν ακόμα δημιουργό και εκτελεστή δίπλα στο δίδυμο Σπανούλη-Πρίντεζη. Κι έτσι εγκλωβίστηκαν γύρω από τους 60 πόντους, με συνέπεια να χαθεί ένας (προ τελικών) βέβαιος τίτλος.
Τι έκανε τόσο καλά ο Λοτζέσκι ώστε η απουσία του να είναι κομβική;
Τρία χρόνια πρώτος σκόρερ
Ήταν επί τρία συναπτά έτη ο πρώτος σκόρερ του Ολυμπιακού σε Ελλάδα-Ευρώπη σε πόντους ανά κατοχή, ειδικά στο σετ παιχνίδι, εκεί δηλαδή όπου κρίνονται αγώνες και τίτλοι.
Τι σημαίνει αυτό; Πόντος ανά κατοχή μετράει όταν ο παίκτης που θα πιάσει τη μπάλα εκτελέσει με οποιονδήποτε τρόπο (με ντρίμπλα, μετά από σκριν, από spot up)
- Το 2014-15 ο Λοτζέσκι σκόραρε 1,18 πόντους ανά κατοχή. Με το εξαιρετικό, για περιφερειακό 53,5% στα σουτ σε σετ παιχνίδι. Σύγκριση: Ο Σπανούλης είχε αντίστοιχα 0,9 πόντους και 42%.
- Το 2015-16 ο Λοτζέσκι ήταν ξανά πρώτος σε πόντους ανά κατοχή με 1,35 πόντους. Αυτή τη φορά εκτοξεύοντας το ποσοστό του στο 59,5%. Σύγκριση περιφερειακών: Σπανούλης 0,79 πόντους ανά κατοχή - 35%. Μάντζαρης 0,9 πόντους - 38%. Χάκετ 0,9 πόντους - 42,5%.
- Το 2016-17 ο Λοτζέσκι ήταν ξανά ο πιο αποτελεσματικός αθλητής του Ολυμπιακού. Τα νούμερα του "έπεσαν" στους 1,16 πόντους ανά κατοχή και το ποσοστό του στο 50%. Κοντά του ήταν μόνο ο Έρικ Γκριν με 1 πόντο ανά κατοχή και ο ψηλός Μπιρτς με 1,14 (συμπτωματικά, και οι τρεις έφυγαν). Όλοι οι υπόλοιποι περιφερειακοί ήταν κάτω των 0,8 πόντων.
Κάποιος θα σκεφτεί, λογικά, ότι ο Λοτζέσκι εκτελούσε όταν οι υπόλοιπες άμυνες ντουμπλάριζαν ή προσαρμόζονταν σε Σπανούλη-Πρίντεζη. Ίσως έχει μεγάλη βάση αυτό το συμπέρασμα αλλά είναι ακριβώς αυτός και ο λόγος που αποκτήθηκε από τον Παναθηναϊκό. Ένα σίγουρο χέρι στο 2 και στο 3, ακροβολισμένο στις γωνίες και στις 45 μοίρες, έτοιμο να γράψει με αποτελεσματικότητα κοντά στο 60%. Τέτοιους θέλει να ταΐσει ο Καλάθης και ο σβούρας Λεκαβίτσιους, ο Παππάς και ο Ντένμον.
Υπάρχει όμως μια ακόμα στατιστική που δείχνει πολλά.
Από σουτ στο transition μέχρι pick and roll
Ο Ματ Λοτζέσκι έπαιξε πέρυσι σε 51 από τους 76 αγώνες του Ολυμπιακού και ήταν:
- Πρώτος στους πόντους ανά κατοχή στο σετ παιχνίδι (πέντε εναντίον πέντε)
- Πρώτος στους πόντους ανά κατοχή στο transition (κατάσταση αιφνιδιασμού)
- Πρώτος στους πόντους ανά κατοχή στα off screen shot.
- Πρώτος στους πόντους ανά κατοχή σε spot up (υποδοχή της μπάλας και σουτ χωρίς ντρίμπλα)
Το οξύμωρο; Θεωρητικά δεν είναι η αγαπημένη του κίνηση να εκτελεί από pick and roll.
Πρακτικά όμως βλέπουμε ότι η αποτελεσματικότητα του όταν ξεκινάει επίθεση με συνεργασία δύο παικτών ότι τα ποσοστά του είναι καλύτερα από του Σπανούλη, του Γκριν, του Μάντζαρη, του Γουότερς και μόνο ο εξαιρετικός Χάκετ τον πλησιάζει. Ο Λοτζέσκι έχει 1,077 πόντους ανά κατοχή. Οι άλλοι κάτω από 0,9 (Ουότερς, Χάκετ, Μάντζαρης).
Για να γίνει αντιληπτή όμως η διαφορά που επηρεάζει και τα ποσοστά επιτυχίας: Ο Σπανούλης εκτέλεσε 472 επιθέσεις pick and roll, ο Γκριν 152, ενώ ο Λοτζέσκι 65.
Αν υπήρχαν... ποδοσφαιρικοί όροι, ο Λοτζέσκι θα μπορούσε να βαπτιστεί ως ο καλύτερος ή ακόμα πιο σωστά, ο πιο αποτελεσματικός επιθετικός του Ολυμπιακού επί μια τριετία. Και αναφέρεται ως «επιθετικός» επειδή εκεί, στο δεύτερο μισό, βρίσκονται όλες οι αρετές του.
Η καλύτερη μεταγραφή αν...
Προφανώς και υπάρχουν στοιχεία που δεν αποτυπώνονται με αριθμούς και είναι γνωστά τοις πάσοι. Δεν είχε τα ηγετικά χαρακτηριστικά του Σπανούλη, δεν ήταν ο «go to guy» είτε γιατί δε μπορούσε, είτε γιατί δεν του ανατέθηκε ποτέ τέτοιος ρόλος. Δεν είχε τα ψυχικά χαρίσματα του Πρίντεζη, δεν έμοιαζε ποτέ με αρχηγό στο παρκέ. Στα τρία χρόνια που έπαιξε στον Ολυμπιακό θα δυσκολευτούμε να θυμηθούμε παιχνίδια που κρίθηκαν με δικό του σουτ (εύστοχα ή άστοχα γιατί δύσκολα θα έφτανε η μπάλα στα χέρια του...). Η ανάλυση όμως αφορά κυρίως το επιθετικό παιχνίδι του, εκεί όπου ο Παναθηναϊκός μετά την απώλεια του Τζέιμς έδειξε να χωλαίνει στη δημιουργία και την εκτέλεση.
Που καταλήγουμε: Ο υγιής Λοτζέσκι δεν είναι ένας καλός παίκτης αλλά ένα υπερόπλο που πρέπει να διαπιστώσουμε τι θα κάνει όταν και αν νιώσει πολύ σημαντικός στην επιθετική δημιουργία. Ο υγιής Λοτζέσκι είναι μακράν η καλύτερη μεταγραφή στο φετινό παζάρι. Κίνητρο έχει μεγάλο, δυνατότητες ακόμα μεγαλύτερες. Αγωνιστικά ερωτηματικά δεν υπάρχουν. Ένα μόνο. Θα είναι υγιής; Γιατί αν είναι, δε θα πάρει φανέλα "βασικού" αλλά ηγέτη...
