Άντε λοιπόν τώρα να είσαι Παναθηναϊκός, να βλέπεις... εχθρούς και φίλους να είναι στο F4 κι εσύ να αναλύεις για 5η χρονιά τι πήγε στραβά και να μην έχεις εύκολη απάντηση. Από τη μία να βλέπεις τους Ολυμπιακούς να υπερηφανεύονται (και δικαίως) για τις παρουσίες στα F4 τα τελευταία χρόνια και την ίδια στιγμή να σκέφτεσαι πως οι 2 από τους 3 προπονητές που θα διεκδικήσουν την κούπα ήταν αυτοί που όλα αυτά τα χρόνια χάραζαν το δρόμο για την κορυφή.
Προφανώς και οι Παναθηναϊκοί δεν έχουν λόγο να ζηλεύουν ή να ψάχνουν τις κούπες και τα φάιναλ φορ για την βγουν από πάνω στους Ολυμπιακούς. Ο σωστός Παναθηναϊκός, αυτός που γαλουχήθηκε και μεγάλωσε με τις επιτυχίες των Γιαννακόπουλων και του Ομπράντοβιτς, δεν έχει παρά να αναγνωρίσει την επιτυχία του «αιώνιου» αντιπάλου, να παραδεχτεί πως αυτό έγινε απόλυτα δίκαια και να προβληματιστεί βεβαίως για το γεγονός ότι η δική του ομάδα δεν τα κατάφερε ούτε και φέτος.
Ο «καλός» Παναθηναϊκός (όχι ο νεοΠαναθηναϊκός...) ξέρει να σέβεται, δίνει πίστωση χρόνου στην ομάδα του, έχει γεμάτα... σακούλια υπομονή, αλλά ταυτόχρονα απαιτεί ένα πλάνο, ένα σχέδιο που θα βγάλει την ομάδα από την κρίση και θα τον πείσει πως υπάρχει φως επιστροφής. Δεν τον νοιάζουν οι τίτλοι, άλλωστε έχει χορτάσει, θέλει ωστόσο να ονειρεύεται πως αυτό που έζησε την δεκαετία του 2000 δεν είναι μια περίοδος που πέρασε και δεν θα επαναληφθεί, αλλά ένας στόχος που μπορεί να ξαναγίνει εφικτός στο μέλλον.
Ο Ολυμπιακός δεν πάει στο F4 με κάποιον μαγικό τρόπο, δεν ανακάλυψε τον τροχό, ούτε κάνει κάτι που φαντάζει εξωπραγματικό για τον Παναθηναϊκό. Ανέκαθεν δεν μου άρεσαν οι συγκρίσεις και ατάκες τύπου «ποιος έχει τα περισσότερα τρόπαια», αλλά εδώ πρόκειται για μια περίπτωση που επιβεβαιώνει απόλυτα τη φράση «εκεί που είσαι ήμουνα κι εδώ που είμαι θα 'ρθεις». Είναι μια περίπτωση που αποδεικνύει πως η ζωή και ο αθλητισμός είναι ένας ωραιότατος κύκλος και το μόνο που δεν γνωρίζεις είναι ο χρόνος ολοκλήρωσης της διαδρομής.
Είναι πραγματικά αστείο να αναζητά ο Παναθηναϊκός τη συνταγή της επιτυχίας, όταν αυτός τη δίδαξε, όταν αυτός την «επέβαλλε» στον Ολυμπιακό. Ακόμη κι αν δεν την θυμάται, δεν έχει παρά να αντιγράψει το μοντέλο των «ερυθρόλευκων» για να μπορέσει να δημιουργήσει ξανά το όραμα. Να πείσει τον κόσμο του πως πράγματι το 2000-2012 μπορεί να ξανάρθει, αρκεί να κάνει πιστά όλα τα βήματα που εξασφαλίζουν επιτυχία. Τα βήματα που ο ίδιος έκανε... σχολή και που είναι τρομακτικά ίδια με αυτά που κάνει ο Ολυμπιακός τα τελευταία χρόνια...
Νο1 βήμα: Προπονητής διαρκείας
Τους παίκτες τους αγοράζουν οι διοικήσεις, τις ομάδες τις φτιάχνουν οι προπονητές. Οσο ο Παναθηναϊκός επαναλαμβάνει το αστείο με την αλλαγή προπονητή μεσούσης της περιόδου, τόσο θα καθυστερεί η εφαρμογή ενός αξιόπιστου πλάνου. Δεν είναι δύσκολο να αντιληφθεί κανείς πως τα επιτυχημένα μοντέλα έχουν μια σταθερή βάση: Τον προπονητή που θα βρίσκεται στον πάγκο για περισσότερο από μια διετία.
Προφανώς και υπάρχουν εξαιρέσεις, αλλά είναι τόσο λίγες που στην ουσία υπάρχουν για να επιβεβαιώνουν τον κανόνα. Δεν με νοιάζει πως τον λένε τον προπονητή, ούτε αν έχει 10 Ευρωλίγκες στο βιογραφικό του ή μία. Αυτό που με νοιάζει είναι να δω ένα ολοκληρωμένο πλάνο που θα πάει μέχρι το φινάλε του και θα περιλαμβάνει την δημιουργία μιας ομάδας πάνω στη λογική ΕΝΟΣ ανθρώπου και όχι στη λογική ΠΟΛΛΩΝ ανθρώπων.
Η περίπτωση του Πασκουάλ είναι η καλύτερη αφορμή για να συμβεί το αυτονόητο: Προπονητής με καλό συμβόλαιο, με περγαμηνές, καλό όνομα στην αγορά που πρέπει πάση θυσία να στηριχθεί για να επιλέξει το μοντέλο πάνω στο οποίο θα δουλέψει. Δεν ξέρω αν θα πετύχει, κανείς δεν ξέρει, αλλά επιτέλους θα πρέπει να δοκιμαστεί ΑΥΤΟ το πλάνο, όταν όλα τα υπόλοιπα απέτυχαν παταγωδώς.
Νο2 βήμα: Μπροστά στον ελληνικό κορμό θυσιάζεις το αποτέλεσμα
Μόνο αν έχεις τον ΕΝΑΝ προπονητή θα μπορέσεις επιτέλους να στήσεις τον κορμό. Τα τελευταία χρόνια ο Παναθηναϊκός μου θυμίζει τα υπουργεία, μετά τις αλλαγές υπουργών. Οπως δεν υπάρχει καμία συνέχεια στο κράτος κι ο κάθε επόμενος μηδενίζει το κοντέρ, έτσι και ο κάθε προπονητής προσπαθεί με νέα υλικά να φτιάξει τη δική του συνταγή. Πριν καλά - καλά μπορέσει να την ολοκληρώσει, απομακρύνεται, για να έρθει ο επόμενος και να συνεχιστεί το ίδιο λάθος.
Είτε αρέσει, είτε δεν αρέσει οι επιτυχημένες ομάδες στήνονται σε ελληνικό κορμό. Αυτό έκανε ο Παναθηναϊκός του Ομπράνοβιτς, αυτό κάνει ο Σφαιρόπουλος, αυτό οφείλει να κάνει ξανά ο Παναθηναϊκός. Με τη διοίκηση του Δημήτρη Γιαννακόπουλου έγινε το (σωστό) βήμα της απόκτησης νεαρών παικτών που θα μπορούσαν σε μια πενταετία να αποτελέσουν το στήριγμα της ομάδας, αλλά η σκέψη με την πράξη απέχει πολύ.
Από τη μία είχαμε τα «με τον Χαραλαμπόπουλο θα πάρουμε Ευρωλίγκα», από την άλλη είχαμε τους προπονητές που θυσίαζαν την προοπτική μπροστά στο αποτέλεσμα κι αυτή την στιγμή έχουμε φτάσει στο σημείο ο Παναθηναϊκός να έχει και τελικά να μην έχει παίκτες για την επόμενη ημέρα. Εδώ είναι η ώρα που η διοίκηση σε συνεργασία με τον προπονητή θα πάρουν μια γενναία απόφαση και θα την πουν ξεκάθαρα στον κόσμο. Μια απόφαση που έπρεπε να έχει παρθεί εδώ και μια διετία, βάζοντας μπροστά ένα πλάνο που ενδεχομένως να μην έφερνε τίτλους, αλλά θα εξασφάλιζε την επόμενη ημέρα.
Οταν πια δεν έχεις έτοιμους Ελληνες παίκτες και πρέπει να φτιάξεις τους επόμενους, τότε είσαι υποχρεωμένος να δουλέψεις για το αύριο και λιγότερο για το τώρα. Να πεις ξεκάθαρα στον κόσμο πως μπορεί να χάσεις και τρία πρωταθλήματα ακόμη, αλλά θα δουλέψεις σε ένα πολύ καλό πλάνο μαζεύοντας ό,τι καλό υπάρχει στην αγορά που θα σου εξασφαλίζει το αύριο με κόστος το σήμερα.
Κουβέντες τύπου «ο Παναθηναϊκός υπάρχει για να κατακτά τίτλους» μου ακούγεται περισσότερο ρομαντική απ' όσο πρέπει στη σημερινή εποχή, μου θυμίζει κάτι απ' αυτό που κάνουν οι ελληνικές κυβερνήσεις που προσπαθούν να βγουν από τα μνημόνια υπογράφοντας νέα μνημόνια.
Αν πάλι ο Παναθηναϊκός θέλει πάση θυσία να πετύχει και τα δύο, τότε μοιραία θα πρέπει να βάλει πολλά περισσότερα χρήματα και να φέρει στην Ελλάδα τους λιγοστούς Ελληνες που υπάρχουν στο εξωτερικό και οι οποίοι θα μπορούσαν να «μπολιάσουν» τους νέους, χωρίς ωστόσο να εγγυάται κανείς την επιτυχία με το «καλημέρα». Αλλωστε, πόσοι καλοί Ελληνες σε καλή ηλικία υπάρχουν στο εξωτερικό που να αξίζουν την οικονομική υπέρβαση και ταυτόχρονα να εξασφαλίζουν τίτλους;
Νο3 βήμα: Πρώτα σοβαροί και μετά καλοί ξένοι
Οι ομάδες πρέπει πάντα να πλαισιώνονται από καλούς ξένους παίκτες, αλλά πριν από τη λέξη «καλούς», πρέπει να μπαίνει η λέξη «σοβαρούς». Πάμε πάλι ένα rewind... Ας θυμηθούμε λοιπόν με ποιο κριτήριο επέλεγε τους ξένους ο Παναθηναϊκός του Ομπράνοβιτς, με ποιο κριτήριο τα τελευταία χρόνια επιλέγει ξένους ο Ολυμπιακός. Οταν ακούω διαρροές τύπου «οι παίκτες ξενυχτάνε και δεν καταλαβαίνουν τίποτα από παρατηρήσεις...», τότε μοιραία η επόμενη ερώτηση είναι «δεν ξέρατε, δεν ρωτούσατε;». Καμία σοβαρή ομάδα, καμία ομάδα που στήνεται για να πάει στο φάιναλ φορ δεν επιλέγει ξένους με πρώτο και βασικό κριτήριο το αν είναι καλοί.
Επιλέγει με το πόσο προσαρμοστικοί είναι, πόσο καλά στέκονται στα αποδυτήρια, πόσο βάζουν το «εμείς» πάνω από το εγώ, πόσο θυσιάζουν την διασκέδασή τους για την επιτυχία. Θυμάμαι πάρα πολλές φορές τον Ομπράντοβιτς να επιλέγει τον σοβαρό από τον καλό, βάζοντας πάνω από την απόδοση στο παρκέ την ποιότητα στα αποδυτήρια.
Μοιραία λοιπόν ο Παναθηναϊκός πρέπει να επιστρέψει στο μοντέλο των σοβαρών ξένων, παικτών που θα είναι σύμβουλοι των πιτσιρικάδων, παίκτες που δεν θα αισθάνονται περαστικοί, αλλά θα βλέπουν τον Παναθηναϊκό ως ευκαιρία ζωής. Αν πάλι, όλοι αυτοί που τώρα καταγγέλονται, ήταν 100% επαγγελματίες και... στράβωσαν με το που ήρθαν στον Παναθηναϊκό, τότε το πρόβλημα είναι ακόμη μεγαλύτερο απ' ό,τι φανταζόμαστε...
Νο4 βήμα: Διακριτοί ρόλοι
Μια ομάδα για να είναι επιτυχημένη χρειάζεται ξεκάθαρους ρόλους. Ο καθένας στο πόστο του που λένε, ο καθένας το δικό του κομμάτι. Λυπάμαι, αλλά η απόφαση επιστροφής με το πούλμαν δεν θα έπρεπε να είναι απόφαση της διοίκησης, αλλά αποκλειστικά απόφαση του προπονητή. Τις ποινές για πειθαρχικά παραπτώματα που συμβαίνουν εντός κι εκτός παρκέ, τις εισηγείται ο προπονητής.
Αυτός είναι που την επόμενη μέρα θα κοιτάξει στα μάτια τους αθλητές, αυτός είναι που οφείλει να είναι δίκαιος, αυτός είναι ο άνθρωπος στον οποίο άπαντες θα πρέπει να έχουν τυφλή εμπιστοσύνη. Προσωπικά θεωρώ λάθος τον χειρισμό του Πασκουάλ στην υπόθεση με το πούλμαν: Σ' αυτές τις περιπτώσεις δύο επιλογές έχει ο προπονητής: α) Βάζει τα στήθη του μπροστά, δεν ανεβαίνει στο πούλμαν και κρατάει ενωμένη την ομάδα ή β) Ξεκαθαρίζει στους παίκτες πως εισηγήθηκε το καψώνι και εξηγεί ότι το να επιστρέψουν όλοι με τον ίδιο τρόπο είναι βασικό συστατικό της έννοιας «ΟΜΑΔΑ». Οτιδήποτε άλλο «κατεβάζει» τον προπονητή στα μάτια των παικτών του.
Διαφωνώ επίσης μ' όλους εκείνους που κατά καιρούς πιπιλάνε την καραμέλα «ας τους βάλει πρόστιμο» και απλά θα τους θυμίσω πως ουδέποτε επιβλήθηκε πρόστιμο στον Παναθηναϊκό επί εποχής Ομπράντοβιτς. Σε μια ομάδα δεν χρειάζονται πρόστιμα για να επιβληθείς. Οταν φτάσεις σ' αυτό το σημείο τότε το παιχνίδι το 'χεις χαμένο.
Θυμίζω απλά τι γινόταν στο ΟΑΚΑ, μετά από απρόσμενες γκέλες των «πράσινων» και πως αντιμετωπίζονταν τα θέματα μέσα στους τέσσερις τοίχους, χωρίς κανένας να γνωρίζει το παραμικρό. Υπήρξε προπόνηση που κράτησε περισσότερες επί 7 ώρες, υπήρξε 5ωρη προπόνηση που έγινε μετά από ταξίδι, αλλά αυτές οι αποφάσεις δεν λαμβάνονταν από τη διοίκηση, λαμβάνονταν από τον προπονητή κι όταν το λέγε ο προπονητής οι πάντες ακολουθούσαν, γιατί ο σεβασμός ήταν δεδομένος και κερδισμένος επί χρόνια.
Αρα, η διοίκηση είναι εκεί για να εκτελεί τις εισηγήσεις του προπονητή, ο προπονητής είναι εκεί με... μαστίγιο και καρότο, έχοντας πάντα στο μυαλό του ότι οι παίκτες είναι πρώτα απ' όλα συνεργάτες του!
Νο5: Η υπομονή είναι αρετή
Θυμάμαι κάποτε που ο Παναγιώτης Γιαννάκης ως προπονητής του Ολυμπιακού έλεγε την κλισέ ατάκα «υπομονή κι επιμονή», προκαλώντας ειρωνικά χαμόγελα στους φιλάθλους του Παναθηναϊκού και κάτι περισσότερο στους ανθρώπους της ομάδας. Να όμως που 6-7 χρόνια μετά ο Παναθηναϊκός πρέπει να καταλάβει πως η υπομονή είναι μεγάλη αρετή κι όποιος δεν την έχει είναι καταδικασμένος να αποτύχει.
Ο κόσμος του Παναθηναϊκού, ο... καλοαναθρεμμένος φίλαθλος που κάποτε πάθαινε υπερκούπωση, θα πρέπει να καταλάβει πως οι εποχές άλλαξαν, να δεχτεί πως πρέπει να κάνει υπομονή, με την προϋπόθεση πως θα πεισθεί ότι το πλάνο έχει προοπτική και ορίζοντα διετίας, τριετίας, πενταετίας. Ολες οι μεγάλες ομάδες έχουν τα πάνω και τα κάτω τους, όλοι οι μεγάλοι σύλλογοι, από την Βαρέζε μέχρι την ΤΣΣΚΑ και τη Ρεάλ υπήρξαν χρόνια που... βολόδερναν και δεν σήκωναν κεφάλι.
Ο Παναθηναϊκός δεν μπορεί να αποτελεί εξαίρεση, θα το περάσει κι αυτός, μάλιστα το περνάει πιο αναίμακτα, αν σκεφτεί κανείς ότι κάθε χρόνο κατακτά έναν τουλάχιστον τίτλο. Ο φίλαθλος του Παναθηναϊκού σ' αυτή τη φάση πρέπει να δείξει ανοχή στην αποτυχία, αλλά πρέπει να είναι απαιτητικός στην εφαρμογή ενός ολοκληρωμένοι πλάνου που μπορεί να έχει κόστος σ' αυτή τη φάση. Οι γενναίες αποφάσεις απαιτούν και γενναίους φιλάθλους και θα πρέπει να αντιληφθούν άπαντες πως δεν υπάρχουν μαγικά ραβδάκια που από τη μία ημέρα στην άλλη σε κάνουν ομάδα...
Υ.Γ.: Ο Ολυμπιακός πήγε πανάξια στο φάιναλ φορ, επιβεβαιώνει τη φράση ότι το μπάσκετ είναι το αξιοκρατικό άθλημα. Μια ομάδα που έχει σταθερή φιλοσοφία, ξεκάθαρο πλάνο, υπομονή, εμπειρία κι έναν προπονητή που μπορεί να διαχειρίζεται τα εύκολα και τα δύσκολα. Ο Ολυμπιακός έχει ένα ατού που τον πάει μέχρι το τέλος της φετινής διαδρομής κι αυτό δεν είναι άλλο από την άμυνά του. Μοιάζει μερικές φορές σαν τα τζιπ που κολλάνε στη λάσπη, εξαντλούν όλα τα περιθώρια για να βγουν απ' αυτή και την ύστατη ώρα... πατάνε το «4Χ4» και εξαφανίζονται. Αυτή η σταθερά είναι δείγμα μεγάλης ομάδας και κακά τα ψέμματα αυτός ο Ολυμπιακός έχει πολλά από τα στοιχεία εκείνα που έκαναν τον Παναθηναϊκό της δεκαετίας του 2000 να κυριαρχεί.
Υ.Γ.2: Τα παραπάνω 5 βήματα δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια βάση. Είναι μόνο η αρχή, δεν αρκούν από μόνα τους. Η ομάδα είναι σαν την αλυσίδα, ο ένας κρίκος ενωμένος με τον άλλον που μέρα με την ημέρα, χρόνο με το χρόνο πρέπει να προσθέτει και τον επόμενο κρίκο. Για παράδειγμα, προφανώς και ο Παναθηναϊκός πρέπει να βρει τον επόμενο ηγέτη του στα αποδυτήρια, προφανώς και ο Παναθηναϊκός πρέπει να ανακτήσει την πρωτιά στην Ελλάδα και μετά να σκεφτεί το F4, προφανώς και χρειάζεται πολλά ακόμη για να ζωντανέψει το όνειρο της Αυτοκρατορίας...
